“Zeg, vertel eens, jij hebt ervaring met dat kroost van je. Wat zijn volgens jou nou de grote verschillen tussen naar school gaan in Nederland en Italië? Zijn de juffen echt autoritairder dan in Nederland? En word je als ouder ook betrokken bij alle schoolactiviteiten? Of moet je bij de deur afscheid nemen en is er een strakke scheidslijn tussen school en thuis?”
Verschillen tussen mijn eigen herinnering en die van de kinderen
Tja. Ik zou er echt boeken vol over kunnen schrijven. Over allerlei aspecten die me opvallen omdat ze zo anders zijn dan ik gewend bent. Maar tegelijkertijd weet ik dat het een vergelijking is tussen herinneringen aan mijn schooltijd heel lang geleden in Nederland en die van mijn kinderen anno nu. Tussen een schooltijd in een Noordhollands provinciestadje en tijd op een kleuter- en lagere school in een miniscuul Toscaans dorpje. Tussen klaar zijn om 3 uur ‘s middags met een uurtje tussen de middag om thuis te eten en een schooldag waar ze van half 9 tot half 5 in gezelschap van acht juffen, twee concierges en rond de 130 kinderen vertoeven.
En dan zijn er nog de verschillen tussen scholen anno nu in Italië. Want de school waar mijn kinderen naar toe gingen is niet te vergelijken met die van een paar kilometer verderop. En mijn kinderen hebben allebei zelfs heel verschillende ervaringen vanwege juffen die absoluut in niets op elkaar leken. Met als resultaat dat zoonlief een heel leuke lagere schooltijd had dankzij de twee juffen die hem onderwezen vanaf de eerste tot de laatste klas* en dochterlief het niet erg had gevonden waar dan ook naar toe te verhuizen om maar vooral gauw van ze af te zijn.
Wennen op de kleuterschool
Maar als ik het persoonlijke aspect weglaat, zijn er natuurlijk legio verschillen te noemen, zelfs als ik me beperk tot alleen de basisschooltijd. Zo had ik nog nooit gehoord van een ‘gewenningsperiode’ op de kleuterschool.
Ik herinner me vaag dat onze ouders ons tot in de klas mochten brengen en daarna vriendelijk verzocht werden weer naar huis te gaan. Hier in Italië went niet alleen jouw kleintje maar ook jij aan de nieuwe situatie. Je draait als ouder zijnde die eerste weken namelijk bijna net zoveel uren in die nieuwe omgeving als je kleine ukkepuk. Met verontwaardigde blikken van de kleuterjuffen als je, zoals een vriendin van mij ooit deed, aangeeft dat je om half 11 even naar een belangrijke afspraak moet want een sollicitatiegesprek. Dat is toch om problemen vragen wat betreft de ontwikkeling van je kind?!
Kriebelmoeder? Voorleespapa?
Je zou na die eerste ervaringen op de kleuterschool dus denken dat ouders erg betrokken worden bij school. Maar niets is minder waar. De betrokkenheid van de ouders beperkt zich, even kort door de bocht, tot het kiezen van ouders voor de medezeggenschapsraad op school. Ik herinner me heel goed de niet-begrijpende blik van de juf toen ik zei dat ik best mee op schoolreis kon als ze nog begeleiders zochten. Daar deden ze dus niet aan, aan ouders die meegaan.
Net zoals ze niet doen aan ouders die helpen bij het organiseren van schoolactiviteiten. Er bestaan geen voorleespappa’s en/of -mamma’s. En het concept ‘kriebelouders’ is totaal onbekend. Maar of het erg is dat je niet ingeroosterd wordt voor allerlei taken en taakjes op school, da’s weer een tweede.
Knuffelig en warm
Ik vond daarnaast de knuffelige kant van de juffen die ik ontmoette op de kleuter- en lagere school een heel nieuwe ervaring. Op schoot zitten, getroost worden, in slaap gewiegd worden.
En ik kan me niet herinneren ooit door mijn kleuterjuf een hele ochtend te zijn rondgedragen op de arm omdat ik me niet zo lekker voelde. Dochterlief wel, omdat haar mamma natuurlijk net die ochtend niet thuis was. Maar er dankzij de knuffels en de getrainde armspieren van juffie geen jeugdtrauma aan over hield.
En ik herinner me niet ooit een zoen te hebben gekregen van mijn lerares, gewoon omdat we elkaar na de kerstvakantie pas weer zouden zien. Of na het weekend. Of de ochtend erna.
Toch autoritairder dan ik kan verkroppen
Die zachtere kant neemt niet weg dat je je kinderen ‘s ochtends niet naar hun klas mag brengen, maar bij de deur aflevert bij de concierge. En je ‘s middags netjes op het schoolplein wacht tot ze onder begeleiding van de juf naar buiten mogen. En die zachtere kant neemt niet weg dat juffen niet met zich laten sollen en vrij streng zijn. Dat ze eisen dat de bergen huiswerk netjes gemaakt wordt, vanaf dag 1 in de eerste klas.
Op zich is er niks mis met strenge mensen die eisen stellen. Maar dan wel tot op zekere hoogte. Gewend aan het Nederlandse compromissen zoeken, vind ik het persoonlijk wel prettig dat je een gesprek kun voeren op basis van goede argumenten. Over iets dat anders zou kunnen bijvoorbeeld. Of om onrechtvaardige zaken ter discussie te stellen. Maar ik weet onderhand dat de meesten er, netjes gezegd, niet open voor staan. Waardoor je inderdaad het gevoel krijgt als ouder vanuit de hoogte, autoritair maar vooral onheus behandeld te worden. En dat is iets wat me na al die jaren toch ietwat tegen de borst blijft stuiten.
*In Italie krijg je op de lagere school vanaf de eerste klas van dezelfde juffen. Dat kan goed uitpakken, maar dat kan ook 5 jaar minder fijne ervaringen betekenen
